چهارشنبه دهم مرداد 1386

آسفالت

طرح اختلاط آسفالت :

قبل از شروع عمليات آسفالتي ، بر اساس مصالح توليدي منطبق با مشخصات ، طرح اختلاط مخلوط آسفالتي مورد نظر بايد بر مبناي مشخصات فني و با رعايت مراحل زير توسط آزمايشگاه تهيه شود .

تهيه دانه بندي كارگاهي :

دانه بندي كارگاهي ، دانه بندي مشخصي است كه با توجه به مصالح درشت ، ريز و فيلتر آماده شده، بايد توسط پيمانكار به نحوي تهيه شود كه شرايط زير را داشته باشد :

الف: در داخل دانه بندي مشخصات ، قرار گرفته و ازالك 8 به پايين به موازات دو حد فوقاني و تحتاني دانه بندي انتخابي باشد .

ب: حتي الامكان از نمودار معرف حداكثر چگالي [1] فاصله داشته باشد تا موجب افزايش فضاي خالي مصالح سنگي در حد مطلوب و در نتيجه مصرف قير بيشتر براي افزايش دوام آسفالت گردد .

پ: با شرايط ترافيك ، آب و هوا ، موقعيت مسير ( كوهستاني ، تپه ماهور ، هموار) هماهنگي داشته باشد .

ت: پوشش حاصل بعد از اعمال رواداريهاي مندرج در جدول 20-13 ، به دانه بندي هاي پيشنهادي پيمانكار كه « پوشش دانه بندي كنترل كارگاهي » ناميده مي شود ، داخل دانه بندي اصلي واقع شود.

ث: بر اساس كليه نتايج قابل قبول حاصل از آزمايش دانه بندي مصالح تفكيك شده در كارگاه شامل درشت ، ريز و فيلر كه در طول مدت تهيه اين مصالح انجام گرفته ، محاسبه گردد . دانه بندي ها بايد به طريق شسته و به روش T11 و TT27 آشتو براي مصالح درشت و ريز و روش T37 آشتو براي فيلر اجرا شود .

ج: فرمول كارگاهي كه بر اساس نتايج آزمايشات متغير ، منفرد و نمونه هاي غير معرف اخذ شده از هر يك از مصالح محاسبه شود ، قابل قبول نخواهد بود .

چ: نتايج دانه بندي جزء يا اجزاي مصالح مورد استفاده در تعيين دانه بندي كارگاهي بايد معرف بيش از 25 درصد حجم كل مخلوط مصالح سنگي مورد نياز براي هر يك از مخلوطهاي آسفالتي در پروژه باشد .

ح: پيمانكار موظف است ضمن پيشنهاد دانه بندي كارگاهي كليه نتايج آزمايشگاهي روي مصالح را كه طي توليد آنها انجام شده به همراه دلايل توجيهي انتخاب آن به دستگاه نظارت تسليم نمايد .

جدول 20-13 حدود روا داري دانه بندي كارگاهي و قير

اندازه الكها و قير

درصد رواداري

الكها :

12.5 ميليمتر (  اينچ ) و بزرگتر

5/9 ميليمتر(  اينچ ) و 75/4 ميليمتر ( شماره4)

36/2 ميليمتر ( شماره 8 ) و 18/1 ميليمتر ( شماره 16)

6/0 ميليمتر ( شماره 30 ) و 3/0 ميليمتر ( شماره 50 )

15/0 ميليمتر ( شماره 100)

075/0 ميليمتر ( شماره 200)

 

8  

 

7 

6 

5 

4 

3 

 

رواداري قير نسبت به قير بهينه :

اساس قيري

آستر

رويه

 

50/ 

4/0 

3/0 

نمونه برداي :

نمونه برداري براي طرح اختلاط آزمايشگاهي بايد از سيلوهاي گرم كارخانه آسفلت و با رعايت شرايط زير صورت گيرد :

الف: مصالح درشت و ريز آماده و تفكيك شده در كارگاه كه منطبق با مشخصات اين فصل باشد ، هر يك بايد جداگانه به سيلوهاي سرد كارخانه تغذيه شود .

ب: چنانچه ماسه طبيعي به عنوان بخشي از مصالح ريز دانه به كار رود ، ضمن تغذيه جداگانه آن به سيلوهاي سرد مربوط ، نسبت به تغذيه آن به واحد خشك كننده به نحوي تنظيم شود كه منطبق با نسبت وزني مندرج در مشخصات براي كل مخلوط آسفالتي باشد .

پ: تغذيه مصالح  به سيلوهاي سرد و فعاليت آزمايشي كارخانه بايد انقدر ادامه پيدا كند تا كارخانه به شرايط عادي و عملكرد يكنواخت خود برسد . در چنين حالتي از هر يك از سيلوهاي گرم در دو نوبت به فاصله 15 دقيقه و در هر نوبت ، دو نمونه برداشته مي شود . نمونه برداري از سيلوها بايد با وسايل خاص تعبيه شده توسط كارخانه انجام گيرد .

ت: نمونه هاي اخذ شده در هر مرحله آزمايش ، در آزمايشگاه محلي مقيم مورد آزمايش قرار      مي گيرد تا اطمينان حاصل شود كه دانه بندي نمونه هاي اخذ شده از هر سيلوي گرم و فيلر ( در صورت لزوم) در هر مرحله ، مشابه و يكنواخت بوده است .

ث: چنانچه آزمايشات انجام شده در كارگاه به شرح فوق مؤيد يكنواختي دانه بندي مصالح در هر دو نوبت نمونه گيري و نيز انطباق آنها با مشخصات مندرج در اين فصل باشد ، بايد از هر يك از سيلوهاي گرم ضمن ادامه مرحله آزمايشي كارخانه حداقل 25 كيلوگرم نمونه برداري و جهت تهيه طرح اختلاط به آزمايشگاه ارسال شود . در مواردي كه به فيلر جداگانه علاوه بر فيلر حاصل از دستگاه غبارگير كارخانه براي تأمين دانه بندي منطبق با مشخصات نياز باشد ، نمونه گيري از فيلر موجود در انبار مسقف كارگاه بايد انجام گيرد ( حداقل 10 كيلوگرم) .

ج: قير مورد مصرف در طرح نيز بايد از مخازن ذخيره كارگاه و با توجه به روش آشتو T40 نمونه برداري شود ( حداقل 10 كيلوگرم ) .

چ: نمونه گيري مصالح سنگي گرم و فيلر و قير بايد با حضور نمايندگان دستگاه نظارت ، پيمانكار و آزمايشگاه مقيم انجام گيرد .

آزمايشات طرح اختلاط :

دستگاه نظارت در صورت تصويب دانه بندي كارگاهي نسبت به ارسال نمونه هاي سنگي و قير به آزمايشگاه جهت تنظيم طرح اختلاط اقدام و اطلاعات مورد نياز تهيه طرح را به شرح زير در اختيار آزمايشگاه قرار مي دهد :

الف: مشخصات هر يك از نمونه هاي اخذ شده از سيلوهاي گرم ، فيلر و قير

ب: روش طرح اختلاط ، به شرح آنچه كه در مشخصات فني خصوصي تصريح شده است ( روش مارشال معمولي يا مارشال اصلاح شده يا روشهاي ديگر ) .

پ: كليه معيارهي فني مربوط به نوع مشخصات مخلوط آسفالتي مورد طرح ( رويه ، آستر، اساس قيري) ، به شرح جداول مربوط .

ت: تعداد ضربه ها براي كوبيدن نمونه هاي آزمايشگاهي .

آزمايشگاه بر اساس اطلاعات فوق ضمن كاربرد دستورالعمل آخرين چاپ نشريه MS-2 انستيتو آسفالت نسبت به تنظيكم طرح اختلاط اقدام و نتيجه را به دستگاه نظارت اعلام مي نمايد .

كنترل نتايج طرح اختلاط آزمايشگاهي :

با راه اندازي كارخانه آسفالت و توليد مخلوط آسفالتي به شرح بند 20-10 و بر اساس طرح تهيه شده ، سپس پخش و كوبيدن اين آسفالت در يك قطعه آزمايشي و نمونه گيري از مراحل توليد و اجرا نتايج را بايد با داده هاي طرح آزمايشگاهي مقايسه كرد .

چنانچه در اين مقايسه ، انطباق ويژگي هاي مخلوط آسفالتي با مشخصه هاي طرح اختلاط ضمن رعايت رواداريهاي پيش بيني شده در مشخصات به تأييد دستگاه نظارت برسد ، طرح اختلاط براي اجرا به پيمانكار ابلاغ مي شود . در غير اين صورت بايد نسبت به انجام اصلاحات لازم به منظور هماهنگي بين طرح و توليد اقدام تا انطباق آزمايشهاي كنترل كيفيت با معيارها و مشخصات فني تضمين شود . و نهايتاً فرمول كارگاهي اصلاح شده بعد از تأييد دستگاه نظارت ، مبناي عمليات اجرايي قرار يرد .

كارخانه آسفالت :

مخلوط آسفالت گرم و يا بتن آسفالتي را بايد به كارخانه آسفالت كه ظرفيت و مشخصات آن متناسب با حجم عمليات مورد پيمان باشد تهيه نمود . كارخانه بايد آنچنان طرح شده باشد كه بتواند اسفالت يكنواخت منطبق با مشخصات فني را توليد نمايد .

انتخاب كارخانه هاي تمام خودكار و يا نيمه خودكار بايد با توجه به خصوصيات هر پروژه در مشخصات خصوصي تصريح شود . تهيه آسفالت با كارخانه هايي كه با مشخصات آشتو M156 و يا نظير و شرايط مشروحه در اين فصل برابري نداشته باشد ، به هيچ وجه مجاز نخواهد بود . در هر حال نوع و مشخصات كارخانه بايد قبل از استقرار و نصب به تصويب دستگاه نظارت برسد . ضمن آنكه در حين انجام كار نيز مطابق آشتو T172 بازرسي و كنترل شود .

مشخصات عمومي كارخانه آسفالت :

الف: يكنواختي

كارخانه بايد آنچنان طرح شده باشد كه هنگام كار بتواند محصول منطبق با فرمول كارگاهي و ارزشهاي فني مشخصه را به طور يكنواخت و در درجه حرارت ابلاغ شده با رعايت 10  درجه توليد نمايد .

ب: مخازن قير

مخازن قير كارخانه بايد مجهز به ادوات و وسايل لازم جهت گرم كردن قير طبق حرارت مندرج در اين فصل باشد . عمل گرم كردن بايد توسط لوله هاي روغن ، يا بخار يا دستگاه هاي الكتريكي و يا وسايل مناسب قابل قبول ديگر انجام پذيرد . تماس مستقيم شعله آتش با بدنه مخازن قير به هيچ وجه مجاز نيست و در صورت كاربرد بايد از يك لايهآجر نسوز حايل بين بدنه مخازن و شعله استفاده شود . كارفرما و دستگاه نظارت موظف است از كار كردن دستگاه هايي كه درآن شعله با بدنه مخازن قير تماس مستقيم دارند ، جلوگيري نمايد . نصب پمپهاي لازم جهت رفت و برگشت مداوم قير [2] در تمام دره كار ضروري است . در مواقعي كه پمپ هاي مخزن كار مي كند سر لوله تخليه قير بايد پايين تر از سطح قير در مخزن قرار داده شود و ظرفيت مخزن بايد به مقداري باشد كه بتواند مصرف حداقل يك روزكار را تأمين نمايد . هر يك از مخازن قير بايد مجهز به       حرارت سنجي باشد كه بتواند درجه حرارت قير درون مخزن را نشان دهد .

پ: سيلوهاي سرد

كارخانه آسفالت بايد حداقل به سه سيلوي سرد مكانيكي دقيق براي تغذيه مصالح سنگي به واحد خشك كننده كارخانه مجهز باشد تا بدين وسيله محصول يكنواخت با حرارت ثابت به دست آيد . اين سيلوهاي تغذيه كننده بايد قادر باشند كه مصالح سنگي را در سيستمهايي كه قبلاً تعيين شده و تا حداكثر اندازه هاي مورد نظر توسط تسمه نقاله وارد واحد خشك كننده كنند . براي خروج يكنواخت و بدون مانع مصالح درشت ، دريچه خروجي سيلوهاي سرد نبايد كمتر از 5/2 ميليمتر باز باشد . هر گاه بيشتر از يك تسمه نقاله به كار رود ، هر يك از تسمه نقاله ها بايد به صورت يك واحد جداگانه مصالح را تغذيه نموده و كنترل سيستم هر يك از آنها نيز مي بايستي در اطاق فرمان مركزي كارخانه نصب شود .

ت: واحد خشك كننده :

اين واحد شامل يك استوانه خشك كننده گردان است كه بايد مصالح را خشك و گرم نموده و بي آنكه بر روي دانه هاي سنگي پوشش و يا دوده ناشي از سوخت ناقص و يا روغن سوخته باقي گذارد ، آن را تا حد رطوبت مورد نظر كاهش داده و سپس به درجه حرارت تعيين شده در مشخصات اين فصل افزايش دهد . اين واحد بايد بتواند به طور متداوم مصالح را در حرارت لازم و ظرفيت پيش بيني شده وارد سيلوهاي گرم نمايد . واحد خشك كننده بايد مجهز به يك حرارت سنج دقيق و مطمئن باشد كه بتواند درجه حرارت مصالح خروجي را در هر لحظه نشان دهد .

 

ث: سرندها

براي تفكيك دانه هاي مصالح سنگي با ابعاد و سيستمهاي گوناگون ، كارخانه بايد حداقل دارايي چهار سرند بوده كه ظرفيت عادي اين سرندها قدري بيشتر از ظرفيت كامل واحدهاي مخلوط كننده و خشك كننده باشد . سرندها بايد داراي بازدهي باشند كه دانه بندي آنها همواره ثابت و يكنواخت بوده و حد مجاز تغييرات دانه بندي مصالح آنها در هر يك از سيلوهاي گرم از مقادير جدول زير تجاوز ننمايند :

شماره سيلوي گرم               درصد كوچكتر از اندازه                درصد بزرگتر ازاندازه

ا ( ريز)                                           -                                         10

2                                                  15                                           10

3                                                   20                                                    5

4( درشت )                                      20                                                     -

 

اندازه چشمه سرندها بايد حتي المقدور با حداكثر دانه هاي مصالح سنگي تفكيك شده در كارگاه مطابقت داشته باشد .

ج: سيلوهاي گرم

سيلوهاي گرم بايد به محفظه هاي مختلف تقسيم شده باشند تا بتوان مصالح سنگي دانه بندي شده را كه توسط سرندها تفكيك مي شود به طور جداگانه انبار نمايد . سيلوها بايد داراي لوله سرريزي باشند تا از تداخل مصالح هر يك از سيلوها با ديگري جلوگيري كند . مصالح سرريز شده را بايد مردود تلقي نمود .

سيلوهاي گرم بايد مجهز به علائم اخباري خالي شدن مصالح و نيز حرارت سنج هاي دقيق و مطوئن باشند . حداقل سه سيلوي گرم براي كارخانه ضرورت دارد و براي فيلر نيز يك سيلوي جداگانه بايد فراهم نمود . سيلوي فيلر بايد در پايان كار روزانه تخليه و روي آن پوشيده شود تا رطوبت در آن نفوذ نكند . براي هر يك از سيلوهاي گرم بايد وسيله اي جهت نمونه گيري مصالح سنگي تهيه گردد .

چ: دستگاه اندازه گيري قير

كارخانه بايد به وسايلي مجهز باشد كه قير را با درصد لازم و با حدود تغييرلات مجاز معادل 1/0  درصد وزن كل قير به صورت گرد و با فشار بر روي مصالح سنگي پخش نمايد . اين كار را        مي توان به وسيله توزين ، يا اندازه گيري حجمي انجام داد . براي حفظ حرارت قير در لوله ها ، پيمانه هاي توزين ، لوله هاي قير پاش و لوله هايي كه قير در آنها جريان دارد و يا ساير ظروف بايد از بخار يا عايق ديگر استفاده نمود .

ح: كنترل درجه حرارت

يك ميزان الحراره مسلح كه از 100 تا 200 درجه سانتي گراد را نشان دهد ، بايستي در روي لوله تخليه قير به واحد مخلوط كننده در محلي كه نزديك يك شير تخليه باشد ، نصب نمود . كارخانه ضمناً بايد با ادواتي نظير ميزان الحراره جيوه اي يا پيزومتر الكتريكي و يا آلات ديگر حرارتي مناسب كه درجه دقت آنها 2  درجه سانتي گراد باشد مجهز گردد . اين ادوات روي سطح     شيب دار خروجي واحد خشك كننده و ديواره سيلوهاي گرم نصب مي گردد تا به طور خودكار بتواند حرارت مصالح سنگي گرم شده را تعيين كند . وسيله اي كه براي تعيين حرارت به كار      مي رود بايد حساسيت آن از 5 درجه سانتيگراد در دقيقه كمتر نباشد . براي كنترل بهتر درجه حرارت قير و مصالح سنگي و مخلوط آسفالتي ميزان دقت ادوات حرارتي بايد آزمايش گردد . ودر صورتي كه ادوات فوق قرائت غلط را نشان دهد فوراً بايستي اصلاح و يا تعويض شود . نصب يك سيستم مركزي كنترل كننده حرارتي مصالح سنگي قير و مخلوط اسفالتي در اطاق فرمان كارخانه ضرورت حتمي دارد .

خ: كنترل زمان اختلاط

كارخانه بايد همواره به وسايل مطمئن و مؤثري جهت اندازه گيري زمان اختلاط مصالح سنگي بدون قير و با قير مجهز باشد . مدت مخلوط كردن مصالح سنگي بدون قير فاصله زماني بين باز شدن دريچه محفظه توزين و تخليه مصالح خواهد بود و مدت مخلوط كردن مصالح سنگي با قير فاصله زماني است كه بين به كار بردن قير مورد لزوم و شودن دريچه مخلوط كننده براي تخليه مخلوط آسفالتي منظور مي شود . مدت زمان اختلاط مصالح سنگي با قير با شروع قير پاشي در واحد مخلوط كننده آغاز مي گردد .

د: دستگاه غبار گيري ([3] )

كارخانه بايد به يك دستگاه جمع آوري گرد و غبار مجهز باشد . اين دستگاه بايد طوري طرح شده باشد كه فيلر موجود در گرد و غبار را جذب و قسمتي و يا تمام آن را مجدداً با وسايل مكانيكي و به طور منظم وارد سيلوي فيلر نمايد . قبل از اينكه اين فيلر وارد كارخانه شود مشخصات آن از نظر كمي و كيفي بررسي و مقداري كه بايد برگشت داده شود تعيين مي گردد . واحد مخلوط كننده كارخانه نيز بايد به يك پوشش كه ممكن است جهت كنترل گرد و غبار لازم گردد مجهز باشد . فيلر بايد داراي مخزن و ترازوي توزين جداگانه باشد .

ذ: مقررات ايمني

به مقدار كافي پلكان مطمئن جهت سكوي مخلوط كن و همچنين نردبان مجهز به حفاظ براي سايرواحدهاي كارخانه بايستي تعبيه نمود .  كليه جعبه دنده ها ، قرقره ها ، زنجيرها ، چرخ دنده ها و ساير قسمتهاي متحرك كارخانه بايستي داراي حفاظ باشند . متصدي دستگاه بايد فضاي كافي براي حركت روي سكوي واحد مخلوط كننده ها داشته باشد . بريا كاميونها نيز ترتيبي داد كه مواد مايع از كارخانه روي كاميونها چكه نكند . در محل قرار گرفتن كاميونها بايد نربان يا سكويي نصب كرد تا بتوان به سهولت از مخلوط آسفالتي كه به كاميونها ريخته مي شود ، نمونه برداري كرد . در نقاط مورد لزوم بايد حفاظهاي هوايي نيز نصب گردد .

شرايط اختصاصي كارخانه آسفالت مرحله اي ([4]) :

الف : وسايل توزين

وسايل توزين مصالح جهت هر يك از سيلوهاي گرم بايستي يا از نوع عقربه اي بدون فنر و يا نوع قپان بازويي باشد . قپانها بايد از نوع شناخته شده و دقت آنها نيم درصد بار تعيين شده باشد . مصالح بعد از توزين شدن ، به درون محفظه هاي توزين كه روي قپانها معلق است ، داخل مي شود. اين محفظه ها بايد ظرفيت يك قپان كامل را داشته باشد . ترازوهاي عقربه دار بايد طوري ساخته و نصب شوند كه فاقد هر گونه ارتعاش بوده و عقربكهاي آن به شكلي تعبيه شده باشد كه در همه اوقات بتوان آنها را به خوبي رؤيت كرد . ارقام مندرج روي صفحه ترازو بايد به اندازه كافي درشت و از فاصله مناسب قابل رؤيت باشد . انتهاي عقربه بايد به طرف صفحه متمايل بوده تا خطاي پارالاكس به حداقل ممكن برسد . قپان بايستي با عقربه هاي قابل تنظيم مجهز گردد تا وزن مصالح را در هر مرحله بتواند روي صفحه مشخص نمايد . هرگاه قپان از نوع بازويي باشد بايستي مجهز به يك شاخص اندازه گيري ظرف خالي و يك شاخص جداگانه جهت توزين مصالح سنگي براي هر كدام از سيلوهاي گرم باشد . هر يك از شاخصها بايد به يك وسيله بستن ( قفل) مجهز بوده و موقعيت ان طوري تنظيم گردد كه بتوان به آساني شاخص را بست يا به كار انداخت .قپان براي اندازه گيري قير بايد با مشخصات قپان مصالح سنگي مطابقت نمايد به جز در قپان بازويي كه بايستي داراي يك شاخص ظرفيت كل و يك شاخص تعيين وزن ظرفيت خالي باشد .

حداقل درجه بندي نبايد از يك كيلوگرم بيشتر را نشان دهد . قپان بايد مجهز به يك وسيله خبري بوده كه بتواند 10 كيلوگرم قبل از آنكه ظرفيت قپان تكميل شود ، شروع به كار نمايد . عقربه وزن قير بايد تا نزديكترين رقم معدل نيم كيلو را نشان دهد . تمام قپانهاي قير بايد ظرفيتي كمتراز پانزده درصد ظرفيت عادي واحد مخلوط كننده داشته باشند . قپانها بايد به دفعاتي كه لازم است از نظر تأمين دقت ، ازمايش و مهر و موم شوند . كليه وسايل توزين بايد از نوع مرغوب بوده و طوري طرح شده باشند كه تنظيم آنها به سهولت انجام گيرد . وسايل توزيني كه به سهولت از تنظيم و كنترل خارج مي شوند بايد تعويض گردند . حداقل ده وزنه 25 كيلوگرمي با دقت 5/0  درصد بايد هميشه در دسترس بوده تا هنگام آزمايش قپانها از آن استفاده به عمل آيد . اندازه گيري حجمي مصالح گرم و سرند شده نيز مجاز است ، مشروط بر اينكه از وسايل استاندارد مربوط به كارخانه استفاده شود . وسايل اندازه گيري حجمي بايد حدود نيم درصد دقت بار آزمايشي داشته باشد . براي هر يك از قپانها بايد سكوي مناسبي تهيه كرد كه قادر به توزيع يكنواخت باشد .

ب: سيلوي توزين

اين وسيله از يك محفظه با يك سيلو براي جايگيري مصالح خارج شده از سيلوهاي گرم در هر مرحله و بعد از توزين دقيق آنها تشكيل شده است . تيغه هاي مخصوص تعبيه شده كه محفظه توزين را روي ترازوي معلق نگه مي دارد ، بايد طوري ساخته شده باشند كه به سهولت سائيده نگردند . از دريچه هاي مخازن مصالح گرم و سيلوي توزين به هنگام بسته بودن نبايد مصالح سنگي درشت يا ريز خارج ريخته شود .

پ: وسايل اندازه گيري قير

وسايل اندازه گيري قيربايد قير مورد نياز را كه در هر مرحله تخليه مي شود به دقت 1  كيلوگرم اندازه گيري نمايد . هرگاه پيمانه براي قير به كار رود اين پيمانه بايد از نوعي باشد كه تخليه از بالاي آن انجام شود و داراي پوشش فلزي باشد .

ظرفيت پيمانه قير بايد حداقل ده درصد بيشتر از وزن قير مورد نياز در هر مرحله بوده و دستگاه بايد داراي پوشش گرم كننده با بخار و شير تخليه سريع و بدون چكه باشد . طول شيار لوله تخليه با لوله پخش كننده قير نبايد كمتراز سه چهارم طول مخلوط كن باشد و تخليه بايد مستقيماً در داخل واحد مخلوط كننده انجام شود . سيستم تخليه بايد طوري طرح و ساخته شود كه قير را كه در طول كامل مخلوط كننده به صورت يك يا چند غشاء يكنواخت و باريك قيري پخش كند . هرگاه وسايل حجمي به كار برده شود ، اين وسايل بايد به طرز خودكار مقدار قيري را كه در هر نوبت تخليه    مي شود اندازه گيري نمايد . صفحه ترازوي قير بايد حداقل داراي ظرفيتي معادل 10 درصد بيشتر از وزن يا حجم قير مورد نياز در هر مرحله باشد . دستگاه اندازه گيري بايد طوري ساخته شود كه بتوان آن را در هر نقطه اي كه لازم باشد قطع كرد و بعد از اضافه نمودن قير در هر مرحله به طور خودكار عقربه به همان نقطه باز گردد . صفحه عقربه بايد كاملاً در معرض ديد متصدي دستگاه باشد . پس از اينكه مدت اختلاط مصالح خشك به اتمام رسيد ، جريان قير بايد به طور خودكار وارد مخلوط كننده گردد . تخليه كليه قير مورد احتياج براي هر مرحله نبايد بيش از 15 ثانيه پس از آغاز جريان تخليه قير به طول انجامد . با تنظيم فاصله و انازه ميله هاي پخش كننده ، قير بايد در تمام طول دستگاه به صورت يكنواخت پخش شود . در قسمت لوله جريان قير بين شير تخليه و ميله قير پاشي ، شيري براي كنترل و آزمايش دقت مقدار قير بايد نصب گردد .

ت: واحد مخلوط كننده

كارخانه بايد شامل يك مخلوط كننده مرحله اي باشد كه ظرفيت آن در هر مرحله از 1000 كيلوگرم كمتر نباشد . كارخانه بايد قادر به تهيه مخلوطيكنواخت در حدود فرمول كارگاهي باشد . وزن مخلوط آسفالتي هر قپان در هر مرحله توزين با 10 درصد كمتر و يا 10 درصد بيشتر از ظرفيت تعيين شده كارخانه براي مخلوط كننده به شرط اينكه از مرغوبيت مخلوط آسفالتي كاسته نشود مجاز خواهد بود . فاصله لبه هاي تيغه هاي به هم زن كه از اجزاي اصلي و مهم واحد مخلوط كننده به شمار مي روند از كليه قطعات ثابت و متحرك نبايد بيش از 2 ساتتي متر باشد . براي به دست آوردن مخلوط يكنواخت بايد ناخنهايي در مخلوط كن نصب گردد . مخلوط كن بايد به نحوي ساخته شود كه از فواصل و درزهاي آن مصالح سنگي و قيري به بيرون نريزد و نيز داراي پوشش حفاظتي جهت جلوگيري از دخول گرد و غبار لبه داخل آن باشد .

ث: دستگاه شمارش و كنترل زمان

مخلوط كننده بايد داراي دستگه كنترل دقيق زماني جهت بستن دريچه جعبه توزين پس از پر شدن آن در پايان هر دوره توزين باشد . اين دستگاه كنترل ضمناً بايد در طول مدتي كه عمليات اختلاط مصالح خشك بدون قيرو مصالح قيراندود شده انجام مي گيرد ، پيمانه قير را مسدود نمايد . يك شمارگر خودكار به منظور شمارش و ثبت تعداد هر قپان مخلوط آسفالتي تخليه شده از واحد مخلوط كننده بايد روي دستگاه نصب گردد .

ج: كنترل مدت اختلاط

تعيين طول مدت اختلاط مصالح خشك بدون قير و با قير براي تأمين محصول يكنواخت و كاملاً اندود شده دانه هاي سنگي ضروري است . مدت اختلاط تغيير ناپذير نخواهد بود . قبل از اضافه نمودن قير يك فاصله زماني اختلاط مصالح خشك كه كمتراز پنج ثانيه نباشد ، قبل از اضافه نمودن قير يك فاصله زماني اختلاط مصالح خشك كه كمتر از پنج ثانيه نباشد ، بايد سپري گردد . اختلاط مصالح سنگي با قير بايد تا حصول يك مخلوط كاملاً مناسب به مدت 60 ثانيه ادامه يابد ولي نبايد كمتر از 45 ثانيه باشد . زمان اختلاط بايد توسط دستگاه نظارت مستمراً كنترل شود .

 

 

مشخصات اختصاصي كارخانه آسفالت مداوم([5] ):  

الف: درجه بندي سيلوهاي گرم

كارخانه بايد شامل وسايلي براي كنترل دقيق نسبتهاي مصالح سنگي سيلوهاي گرم باشد . محفظه هر يك از سيلوها بايد داراي دريچه باشد كه به وسيله كنترل دقيق مكانيكي قابل تنظيم بوده و تشكيل دهانه اي را دهد تا بتوان مصالح خارج شده را به طريقه حجمي نيز اندازه گرفت . بايد ري هر يك از دريچه ها شاخص نصب گردد تا باز و بسته شدن دهانه دريچه سيلوها را حداقل تا 5/2 ميليمتر نشان دهد .( هر درجه روي شاخص نبايد از 5/2 ميليمتر بيشتر باشد ) در صورت استفاده از فيلر معدني بايد از سيلوي جداگانه اي آن را برداشت نمود . دريچه فيلر نيز بايد به سهولت قابل تنظيم بوده و بتوان آن را به تغذيه كننده مصالح سنگي و قير پيوست داد .

ب: تنظيم وزني مصالح سنگي

براي تنظيم ميزان باز و بسته بودن دريچه هاي سيلوهاي گرم مصالح سنگي بايد از آنها نمونه گيري نموده و توزين كرد . اين مصالح بايد از دهانه هاي مخصوص متعلق به هر يك از سيلوها گذشته و به داخل جعبه هاي مخصوص آزمايش كه منفذي به خارج ندارند هدايت شوند . از هر سيلو بايد جداگانه نمونه برداري شود . كارخانه بايد آنچنان مجهز باشد كه نمونه هاي آزمايشي را كه وزنشان از 100 كيلوگرم كمتر نباشد به آساني تهيه نمايد . يك قپان براي توزين آزمايشي با دقت 5    درصد بايد در كارگاه آماده باشد . با توجه به وزن مصالح برداشت شده از هر سيلوي گرم و تعيين تعداد گردش دستگاه ناظر بر اين وزن ، و ميزان باز بودن دريچه ، و تكرار اين نمونه برداري حداقل پنج بار براي هر يك از سيلوهاي گرم در اندازه هاي مختلف دريچه خروجي مصالح ، بايد منحني تغييرات وزني مصالح خارج شده از هر سيلو را در هر گردش دستگاه بر حسب اندازه هاي مختلف دريچه ترسيم نمود تا بتوتن وزن لازم براي هر سيلوي گرم را متناسب با ظرفيت توليد كارخانه از اين نمودار به دست آورد .

در صورتي كه دانه بندي مصالح سنگي تغيير كند ، كاليبراسيون سيلوهاي گرم به شرح فوق بايد تجديد شود .

پ: همزمان نمودن تغذيه مصالح سنگي و قير

براي هدايت مصالح سنگي از سيلوها و جريان يافتن قير از مخزن مربوطه با هر دستگاه تقسيم كننده ديگر بايد كنترل مؤثر و به هم پيوسته اي ايجاد نمود . اين كار بايد با وسايل مكانيكي مجهز با هر روش عملي ديگري كه به تصويب برسد ، انجام شود . سيلوهاي گرم مصالح سنگي بايد با علائم اخباري و كنترلهايي مجهز باشد كه كاهش سطح مصالح را اگاهي داده و همچنين در صورتي كه هر يك از مصالح در سيلوي مربوط آن قدر كم باشد كه كارخانه نتواند در ظرفيت پيش بيني شده فعاليت كند ، هدايت ريان مصالح سنگي و قير را به دستگاه مخلوط كننده به طور خودكار قطع نمايد .

سيستم ذخيره قير نيز بايد داراي چنين علائم و كنترلهايي باشد كه در موقع پايين بودن سطح قير اعلام خطر نموده و هنگامي كه اين سطح به حدي تنزل كند كه انتهاي لوله تغذيه قير نمايان گشت تمامي كارخانه را از فعاليت باز دارد . كنترل دريچه هاي تغذيه كننده مصالح و پمپ قير متناوباً ضروري است تا مقادير تعيين شده مصالح سنگي و قير كه مطابق فرمول كارگاهي براي كارخانه تنظيم شده است در مواقع لازم قابل اندازه گيري باشد .

ت: واحد مخلوط كننده

كارخانه بتايد يك دستگاه مخلوط كننده مداوم از نوع دو پره اي مجهز بوده و بتواند مخلوط آسفالتي همگني منطبق با فرمول كارگاهي تهيه نمايد . بازوي پره ها بايد قابل تنظيم به زواياي مختلف روي ميله محور بوده و نيز با گردش مخالف بتواند مخلوط آسفالتي را به داخل دستگاه مخلوط كننده به عقب براند . فاصله پره ها از كليه قسمتهاي ثابت و متحرك دستگاه نبايد از 2 سانتيمتر تجاوز كند . روي يك دستگاه بايد تابلويي از طرف كارخانه سازنده در محل ثابتي نصب شود كه حجم كامل مخلوط كننده را در عمقهاي مختلف برا مخلوط آسفالتي داخل آن منعكس نمايد .

ث: مدت اختلاط

تعيين زمان مخلوط كردن مصالح و قير در كارخانه از طريق روش وزني و بر اساس فرمول زير به روش مندرج در مشخصات آشتو به شماره T195 انجام خواهد شد .

 

زمان اختلاط به ثانيه =

 

وزنها با توجه به آزمايشهايي كه انجام مي شود تعيين و نيز حجم واحد مخلوط كننده ها در سطوح مختلف كه معمولاً در كاتالوگ كارخانه مشخص شده است تعيين مي گردد . به هر حال زمان مخلوط كردن نبايد بيشتر از 60 ثانيه باشد .

 

بازرسي كارخانه آسفالت :

كليه اجزاء و عناصر اصلي و فرعي كارخانه آسفالت ، حداقل يك هفته قبل ازشروع عمليات اسفالتي و سپس روزانه در حين توليد بايد مستمر توسط دستگاه نظارت مورد بازرسي و كنترل دقيق قرار گيرد تا هر گونه نقص ، كمبود و يا عدم انطباق عملكرد هر يك از آنها با مشخصات M156 اشتو و شرايط مشروحه در اين فصل ، اصلاح شود . نحوه بازرسي بايد به روش T172 آشتو به عمل آمده و اجزاء و عوامل زير دقيقاً بازبيني و مورد تصويب دستگاه نظارت قرار گيرد :

الف: سيلوهاي سرد و تسمه نقاله هاي رابط .

ب: واحد خشك كننده و سيستم انتقال مصالح گرم به سرندها .

پ: سرندها .

ت: سيلوهاي گرم و لوله هاي سرريز .

ث: سيلوي فيلر سيستم انتقال فيلر .

ج: حرارت سنجهاي قير و مصالح سنگي .

چ: مخازن ذخيره و تغذيه قير و لوله هاي رابط ، و روش گرم كردن قير .

ح: قپانهاي مصالح سنگي ، فيلر و قير .

خ: محفظه توزين .

د: واحد مخلوط كننده و مدت زمان اختلاط .

ذ: اطاق فرمان مركزي كارخانه و تجيزات كنترل كننده آن .

 

توليد آسفالت :

جهت تهيه مخلوط آسفالتي منطبق با مشخصات با مشخصات و طرح اختلاط تصويب شده ، پيمانكار مكلف است سرپرست كارآزموده و ماهري را كه در اين عمليات تجربه داشته و صلاحيت فني اش مورد تأييد دستگاه نظارت باشد ، مأمور اين كارنمايد .سرپرست بايد با مشخصات آسفالتي، آزمايشهاي مربوط و اصول صحيح عمليات كارخانه و ساير موارد آشنايي كامل داشته و براي اين كار تعليم يافته باشد . اين سرپرست بايد در تمام اوقات كه كارخانه كار مي كند ، در كارگاه حضور داشته باشد .



[1] - Maximum  Density  Curve  ( Fuller  Curve )

-Circulation  [2]

  Dust  Collector  -[3]  

-Batching  Plant  [4]

Continuous  Plant -[5]

 

سید جلال نظری  زمستان ۱۳۸۴

نوشته شده توسط جلال نظری در 22:16 |  لینک ثابت   •